Δικαστική επιτυχία του δικαστηριακού τμήματος της εταιρείας μας - σημαντική απόφαση για επιδίκαση αποζημίωσης διαφυγόντος κέρδους σε υπόθεση δημόσιου διαγωνισμού

Το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας εξέδωσε πρόσφατα απόφαση στην αγωγή με αριθμό 3898/2017 η οποία έχει ιδιαίτερη σημασία για το δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων με την εφαρμογή του άρθρου 146.6 του Συντάγματος. Το ΕΔ Λευκωσίας δικαίωσε πλήρως την Ενάγουσα εταιρεία κ.κ. Τάκης Χαραλάμπους & Σία Λτδ, σε αγωγή αποζημιώσεων κατά του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου (ΘΟΚ).

Η απόφαση αναφέρει ότι όταν μία αναθέτουσα αρχή αποκλείει παράνομα από διαδικασία δημόσιου διαγωνισμού έναν προσφοροδότη και ως άμεση συνέπεια αυτής της πράξης την ανάθεση της σύμβασης, ο προσφοροδότης δικαιούται σε αποζημίωση (υπό κάποιες προϋποθέσεις) για το διαφυγόν κέρδος που θα αποκόμιζε από την εκτέλεση της σύμβασης.

Το ιστορικό της υπόθεσης

Το 2010, ο ΘΟΚ προκήρυξε διαγωνισμό για την προμήθεια και εγκατάσταση καθισμάτων στην Κεντρική και Νέα Σκηνή του Θεάτρου ΘΟΚ.

Η Ενάγουσα υπέβαλε προσφορά ύψους €191.000 πλέον Φ.Π.Α., η οποία, σύμφωνα με τα παραδεκτά γεγονότα της υπόθεσης, ήταν η χαμηλότερη οικονομική προσφορά μεταξύ όλων των συμμετεχόντων.

Παρά ταύτα, ο ΘΟΚ απέρριψε την προσφορά της Ενάγουσας και προχώρησε στην κατακύρωση του διαγωνισμού σε άλλο προσφοροδότη, του οποίου η αρχική προσφορά ανερχόταν σε €328.000 πλέον Φ.Π.Α., δηλαδή κατά €137.000 υψηλότερη από εκείνη της Ενάγουσας.

Η απόφαση αυτή προσβλήθηκε επιτυχώς ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου με την προσφυγή με αριθμό 667/2011, η οποία έγινε δεκτή και οδήγησε στην ακύρωση της επίδικης διοικητικής πράξης.

Ωστόσο, στο μεσοδιάστημα το έργο είχε ήδη εκτελεστεί από τον επιτυχόντα προσφοροδότη, με αποτέλεσμα να μην είναι πλέον δυνατή η πρακτική αποκατάσταση της νομιμότητας διά της επανεξέτασης του διαγωνισμού.

Υπό τις περιστάσεις αυτές, οι Πελάτες μας άσκησαν αγωγή αποζημιώσεων δυνάμει του άρθρου 146.6 του Συντάγματος.

Τα βασικά νομικά ζητήματα

Η υπόθεση έθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου δύο κρίσιμα ζητήματα:

1. Κατά πόσον ένας επιτυχών προσφεύγων σε διοικητική προσφυγή μπορεί να αξιώσει αποζημίωση όταν η πρακτική αποκατάσταση της νομιμότητας είναι πλέον αδύνατη.
2. Κατά πόσον η «δίκαιη και εύλογη αποζημίωση» του άρθρου 146.6 μπορεί να περιλαμβάνει διαφυγόν κέρδος και αποζημίωση για την απώλεια πραγματικής ευκαιρίας ανάθεσης δημόσιας σύμβασης.

Η θέση της Ενάγουσας

Εκ μέρους της Ενάγουσας υποστηρίχθηκε ότι:

• η προσφορά τους πληρούσε όλες τις τεχνικές και ποιοτικές προδιαγραφές του διαγωνισμού,
• αποτελούσε την χαμηλότερη προσφορά,
• το κριτήριο ανάθεσης ήταν αποκλειστικά η χαμηλότερη τιμή,
• η κατακύρωση σε τρίτο πρόσωπο ήταν αποτέλεσμα της παράνομης και μεταγενέστερα ακυρωθείσας απόφασης του ΘΟΚ,
• εάν δεν είχε μεσολαβήσει η παράνομη πράξη, η προσφορά της Ενάγουσας θα ήταν με βεβαιότητα η επιτυχούσα.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι η προσφορά περιλάμβανε προβλεπόμενο καθαρό κέρδος ύψους 25% επί του ποσού της προσφοράς, το οποίο υπολογιζόταν σε €38.200.

Τα ευρήματα του Δικαστηρίου

Το Δικαστήριο αποδέχθηκε πλήρως τη θέση της Ενάγουσας και συγκεκριμένα έκρινε ότι:

1. Υπήρχε αγώγιμο δικαίωμα αποζημίωσης - απορρίφθηκε ο ισχυρισμός του ΘΟΚ ότι η αγωγή δεν μπορούσε να προχωρήσει επειδή δεν είχε προηγηθεί έφεση της Ενάγουσας μας επί της προσφυγής (καθώς είχε γίνει αποδεχτή για τυπικό λόγο) αλλά ούτε και προσφυγή κατά της παράλειψης επανεξέτασης από τον ΘΟΚ.
2. Το Δικαστήριο αναγνώρισε ότι, αφού το έργο είχε ήδη εκτελεστεί, η αποκατάσταση της νομιμότητας ήταν πρακτικά αδύνατη και η επανεξέταση θα είχε μόνο θεωρητικό χαρακτήρα.
3. Το Δικαστήριο δεν περιορίστηκε στην απλή διαπίστωση ότι υπήρχε πιθανότητα επιτυχίας. Αντιθέτως, κατέληξε ότι η ανάθεση της σύμβασης στην Ενάγουσα αποτελούσε βέβαιο γεγονός.
4. Η προσφορά της Ενάγουσας ήταν τεχνικά συμβατή και δεν υπήρχε άλλος νόμιμος λόγος αποκλεισμού.
5. Το διαφυγόν κέρδος συνιστά αποζημιώσιμη ζημιά.

Η απόφαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία διότι αναγνωρίζει ρητά ότι η «δίκαιη και εύλογη αποζημίωση» του άρθρου 146.6 μπορεί να περιλαμβάνει αποζημίωση για διαφυγόν κέρδος, όταν αυτό αποδεικνύεται με επαρκή βεβαιότητα και προκύπτει ως άμεση συνέπεια της ακυρωθείσας διοικητικής πράξης.

Το αποτέλεσμα

Το Δικαστήριο εξέδωσε απόφαση υπέρ των Πελατών μας και επιδίκασε:

• €38.200 ως δίκαιη και εύλογη αποζημίωση για το διαφυγόν καθαρό κέρδος,
• νόμιμο τόκο από την ημερομηνία καταχώρισης της αγωγής και
• τα δικαστικά έξοδα.

Η σημασία της απόφασης

Η απόφαση αποτελεί σημαντικό σταθμό για το κυπριακό διοικητικό και συμβατικό δίκαιο, καθώς επιβεβαιώνει την ουσιαστική προστασία των οικονομικών φορέων που αποκλείονται παράνομα από δημόσιους διαγωνισμούς.